Informatie over dazen & horzels (paardenvliegen)

Informatie over dazen & paardenvliegen (de daas)  

Horsefly on human skin

Dazen behoren tot de vliegende bloedzuigende insecten groep. Ook wel de tweevleugeligen (diptera) genoemd. De officiële benaming is Tabanidae. Wereldwijd zijn er zo'n 3300 verschillende soorten dazen welke allemaal kruizingen zijn. In de Benelux zijn er circa 40 dazensoorten actief waarvan een tiental echt hinder veroorzaken.

Benamingen voor de dazen soorten.

Er zijn verschillende benamingen voor de daas. In verschillende regio's van het land hebben mensen de dazen andere namen gegeven.

Het uiterlijk van dazen (de daas)

Horsefly apperence

De meeste dazen hebben grote ogen voor op hun lichaam dat groter zijn dan het achterlijf. Toch worden dazen veelal blindazen of blinde dazen genoemd. Deze benaming heeft waarschijnelijk weinig te maken met hun ogen maar meer met het feit dat ze eenvoudig te slaan zijn tijdens het bloed drinken. De meeste dazen zijn bruis-grijs van kleur en hebben strepen met vlekken op hun lijf en vleugels. Bij de dazensoorten vind je enkele foto's van de de diverse soorten dat hier leven. De ogen hebben naast hun grootte meestal een prachtige metaalkleur in het groen of geel met gestreepte vlekjes. De vrouwtjes dazen hebben vaak een ruimte tussen de ogen en de mannetjes weer niet, hiermee kan er onderscheid gemaakt worden. Wat verder opvalt aan het uiterlijk van de daas is dat ze erg beschut zijn in de kleur, dit zorgt voor een goede camourflage. De mannelijke dazen hebben hun ogen tegen elkaar aan zitten terwijl de vrouwelijke daas een strook tussen haar ogen heeft.

Het zijn de vrouwtjes dazen die bloed drinken. De mannetjes dazen eten uitsluitend nectar.

Voortplanting van dazen

Breeding of horseflies

De dazenvrouwtjes kiezen de plek om hun eieren neer te leggen nauwkeurig. De meest ideale plek voor de eitjes een vochtige bodem zoals om dicht maisveld ( onderin) en lege sloot moeras achtige vochtige weilanden. Het dazenvrouwtje zal hier gerust een eind voor vliegen. Ze legt hier vervolgens enkele honderden tot wel duizend eitjes neer die afhankelijk van de temperatuur en luchtdruk gemiddeld na 1-2 week uitkomen. De larven hebben direct vocht nodig om zich verder te ontwikkelen en mede hierdoor is de plaats erg belangerijk. De larven zijn vervolgens direct al jagers. Ze jagen op wormen, larven, slakken en kunnen zelfs hun eigen soort eten indien noodzakelijk. De larven zijn zo sterk dat zij zelfs maanden zonder eten kunnen overleven en de winter overbruggen omzich in het voorjaar te ontwikkelen tot dazen. De larve zal zich gaan verpoppen en doorsnee in 1-4 week ontwikkelen tot zijn vliegende versie. vanaf hier zal een daas ongeveer 6 week oud worden.

De vrouwelijke dazen drinken bloed, dit hebben zij nodig om energie op te bouwen om vervolgens hun eitjes te kunnen leggen. De mannelijke dazen bijten niet maar voeden zich uitsluitend met nectar. Het vrouwtje zoekt haar prooi door haar infrarode ogen te gebruiken, dit zijn bij voorkeur runderen, paarden en mensen. Doordat het lichaam vaak warmer is dan de omgeving vind zij haar prooi. 

De larven zijn bijzonder sterk en kunnen maanden overleven zonder zich te voeden. Nadat de larven de winter hebben overbrugt verpoppen zij zich in 1 á 4 weken tijd tot een volwassen, vliegende daas. 

 

Bestrijding van de Daas

Voor het bestrijden van de daas word in Nederland, Belgie en steeds meer landen steeds vaker een dazenval ingezet. Er word gebruik gemaakt van een heet object dat beweegd en zo zal de lijmval of H-trap dazenval zich voordoen als prooi. De daas jaagt namelijk niet op zoetigheid en geur maar op beweging en warmte! Hier speelt de dazenval dan ook precies op in, de dazenvanger heeft een fuik of lijm zodat de daas gevangen word. De dazenval heeft een warme bewegende emmer of bal en dit zal de daas lokken. Dit warme object beweegd en doet zich voor als prooi. Na de landing kunnen dazen niet meer weg.

Bekijk hier de verschillende soorten en hoe de dazenval precies werkt > De dazenval

Steken = Bijten > Dazen steken niet

Horsefly nose

De daas steekt niet maar bijt! Het dazen-vrouwtje heeft bloed nodig om haar eieren te kunnen leggen. In het bloed zit het eiwit en voeding wat ze hierbij gebruikt. De mannetjes dazen bijten helemaal niet en voeden zich enkel met nectar. Het vrouwtje zoekt zijn prooi, bij voorkeur runderen, paarden en mensen op door de omgeving goed te scannen. ze gebruikt hiervoor haar ogen welke infrarood kunnen waarnemen. Het lichaam is warmer dan de omgeving en zo ziet de daas haar prooi. De snuit-bek van het dazenvrouwtje is voorzien van enkel scherpte mesjes. Hiermee kan ze door kleding of een dikke rundervacht heen snijden om vervolgens bloed te zuigen, naast het snijden gebruikt een een speciaal speeksel welke er voor zorgt dat het bloed niet stolt. Deze combi zorgt voor een zeer pijnlijke steek ervaring. gevolgd door een zwelling.

Een daas steekt niet maar bijt. Met de snuit ( mond van de daas ) voorzien van scherpe mesjes snijden dazen de huid open. Paardendazen bijten voornamelijk tussen de schouders van paard en koe terwijl de regendaas zich richt op het beenwerk van het dier. De regendaas is ook de daas dat zich het meeste richt op mensen.

 


De dazen beet

Onderstaande foto laat goed zien hoe een hand eruit ziet vlak na een dazenbeet. Er ontstaat een flinke zwelling en in de meeste gevallen een lichte allergische reactie. De dazen beet is klein en het sneetje ( 0,1 tot 3,5 mm welke met met de dazenbeet is ontstaan kan je met het blote oog vrij lastig zien. Het kan goed gebeuren dat er een druppel bloed boven op ligt. Bij grotere zwelling en allergische reacties word antibiotica ingezet en infectie te voorkomen. zowel mensen als dieren ( paarden, honden en ander vee ) worden gebeten door de daas

 

Bite of a horsefly

The most known horsefly species are:

De Regendaas, (Haematopota), Lengte 8-12 mm, mei-oktober.
Rain horsefly

De regendaas is één van de algemeenste soorten dazen en kan bijzonder hinderlijk zijn vooral bij warm, broeierig weer. De regendaas komt voor in het grootste deel van Europa, het nabije Oosten en het oostelijke Palearctisch gebied. De Regendaas heeft zijn naam te danken aan het feit dat hij kort voor en tijdens de regen het meest actief is.

Ze nadert geruisloos en bijt de mens het liefst op benen en armen en zal niet snel wegvliegen zoals steekmuggen.

De regendaas is slank en grijs van kleur met een vlekkenpatroon op de vleugels en het achterlijf.

 

Goudoogdaas, (chrysops relictus), Spanwijdte 9-11 mm, mei-september

Deerflies 

De goudoogdaas leeft meestal in de buurt van zeer vochtige plaatsen zoals heideachtige gebieden. De larven leven in zeer vochtige omstandigheden in rottend planten materiaal.

De beet is bijzonder pijnlijk en kan zwellingen geven. Het is geen steek met een angel, maar een beet. De daas bijt niet uit verdediging, maar om haar eitjes te voorzien van proteïnen. Net als bij de mug zijn het dus de vrouwtjes die bijten. De mannetjes leven van nectar.

De goudoogdaas steekt mensen minder vaak dan de gewone daas.

De vrouwtjes zijn te herkennen aan de gescheiden ogen. De mannetjes hebben de ogen dicht tegen elkaar aan.

De goudoogdaas is te herkennen aan de blauwgroene ogen die een mooie glans hebben en enkele kleine afstekende Rood paarse vlekjes. Het achterlijf lijkt een beetje op dat van een bij: geel met zwarte banden, en ook aan beide zijden van het zeer donkere borststuk komt de gele kleur terug. Aan de vleugels is goed te zien dat het geen bij is. De vleugels kunnen niet op de rug over elkaar gevouwen worden.

 

 

Paardendaas, (Tabanus sudeticus), Lengte 20-25 mm, juni-augustus.
Horsefly

T

De paardendaas is één van de grootste soorten inheemse dazen. Deze komt zelden voor in de nabijheid van weiden maar meer op hogere gronden.

Deze daas (paardenvlieg) produceert een opvallende luide en enigszins alarmerend klinkende bromtoon. De paardendaas bijt bij voorkeur runderen en paarden en heeft weinig interesse in de mens. Het vrouwtje legt in vochtige gebieden haar witte eitjes in platte pakketten op een plantenstengel.

Ze leeft in de grond deels van plantendelen en deels van andere kleine dieren die ze aan haar kaken spiest en die door het gif worden gedood en daarna leeggezogen.

De ogen van de paardendaas zijn eenkleurig bruin. Het achterlijf bestaat uit segmenten met aan de zijkanten lichtbruin waarbij het in het midden lijkt op een witachtige naar voren gerichte driehoek.

 

                                                       
Runderdaas(Tabanus bovinus), Lengte 19-24 mm, mei-augustus.
Cattle fly

De runderdaas zet haar eitjes af in hoopjes van enkele honderden tot wel duizenden eitjes. Ze zoekt hiervoor naar planten die op een vochtige bodem staan. Weilanden, wegbermen en slootbodems.

Zeer opvallend zijn de groene ogen. Het lichaam van de runderdaas is bruin gekleurd en de vleugels zijn vlekkerig gekleurd.
Bij de mannetjes raken de ogen elkaar in het midden. Bij de vrouwtjes runderdazen zijn de ogen iets van elkaar gescheiden.

>>> Build you own horsefly trap  <<<